Patron


"Życie dzieli się na trzy etapy:
na to co było,
na to co jest
I na to co będzie"
Seneka

9 lutego, w dniu pogrzebu Wisławy Szymborskiej – jednej z patronek Publicznego Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Łomży – społeczność szkolna zebrała się na uroczystym apelu. Spotkanie rozpoczęła pani Teresa Kurpiewska, dyrektor szkoły, przypominając sylwetkę patronki, laureatki Nagrody Nobla.
Pani dyrektor podkreśliła, że wielka i wielce skromna poetka była bacznym obserwatorem życia i świata. Jej poezja, refleksyjna a zarazem lapidarna, niestroniąca od językowego dowcipu, skrótowości – ma wielbicieli na całym świecie. Jest ważna dla wielu Polaków. Dali temu wyraz uczniowie, którzy recytowali wiersze, prezentowali zdjęcia Wisławy Szymborskiej. Na zakończenie uroczystości uczennica klasy pierwszej zaśpiewała piosenkę do słów poetki Nic dwa razy.
„Dzisiaj żegnamy się z poetką, ale nie żegnamy się z poezją. Istnieje i pozostanie w wyobraźni narodowej, w słownictwie, w pamięci” – powiedziała pani dyrektor.
Spotkanie przebiegało w podniosłym nastroju. Podkreślała go również obecność sztandaru szkoły przepasanego kirem.
Warto dodać, że poniedziałkowe godziny wychowawcze i lekcje języka polskiego nawiązywały do smutnej informacji o śmierci Poetki.

Pierwsi uczniowie przekroczyli progi naszej szkoły (Podstawowej nr 1) 1 września 1982 r. Od roku 1999 szkoła ta funkcjonuje jako Publiczne Gimnazjum nr 1.

ROK SIENKIEWICZOWSKI

 

15 LISTOPADA DNIEM SIENKIEWICZA W PG1W ŁOMŻY

            W związku z obchodami roku Henryka Sienkiewicza w Publicznym Gimnazjum nr 1 im. Noblistów Polskich w Łomży miało miejsce wiele wydarzeń poświęconych polskiemu Laureatowi Nagrody Nobla - jednemu z Patronów naszej szkoły.

            Już 24 października odbył się apel promujący czytelnictwo, podczas którego prezentowano twórczość tego wybitnego pisarza i publicysty. Prezentacja w formie montażu słowno-muzycznego przybliżyła uczniom mniej znane fakty z życia i twórczości autora Trylogii. W związku ze zbliżającą się setną rocznicą śmierci Sienkiewicza w holu szkoły została wystawiona księga Noblistów z wizerunkiem naszego wielkiego Patrona.

            Kulminacyjnym punktem obchodów roku Sienkiewicza w naszym gimnazjum był
15 listopada 2016 roku, w setną rocznicę śmierci pisarza. Tego dnia odświętnie ubrani uczniowie uczestniczyli w uroczystym apelu, w którym występujący aktorzy przypominali bohaterów literackich z najbardziej znanych powieści Sienkiewicza, m.in. Jagienkę, Longinusa Podbipiętę czy Jana Skrzetuskiego. W tym dniu na wszystkich lekcjach języka polskiego mówiliśmy o życiu, twórczości i wpływie Sienkiewicza na polską literaturę i kulturę. Odbył się też maraton czytelniczy, podczas którego w auli Noblistów czytano powieść „Ouo vadis”. Uczniowie przychodzili do auli, by wziąć udział w tym niecodziennym wydarzeniu kulturalnym. Miłośnicy prozy Sienkiewicza z zainteresowaniem wsłuchiwali się w treść historii męczeństwa pierwszych chrześcijan. Zwieńczeniem obchodów setnej rocznicy śmierci Henryka Sienkiewicza w PG 1 był udział naszych uczniów i nauczycieli w uroczystej mszy świętej celebrowanej w łomżyńskiej Katedrze w intencji pisarza.

            15 listopada był dla naszego gimnazjum dniem wyjątkowym. Uczestnicząc w apelu, maratonie czytelniczym, lekcjach języka polskiego oraz mszy świętej, mieliśmy okazję złożyć hołd naszemu Patronowi - Ambasadorowi Polskości w najszerszym tego słowa znaczeniu.


19 MAJA 2006

UROCZYSTE NADANIE IMIENIA NASZEJ SZKOLE I POŚWIĘCENIE SZTANDARU


ALFRED NOBEL

Szwedzki wynalazca i przemysłowiec, autor 355 patentów (1833-1896). Wynalazł m. in. dynamit, balistyt (pierwszy z serii prochów bezdymnych)skonstruował tzw. zapalnik (detonator) Nobla.
Za swoje osiągnięcia Nobel został wybrany członkiem Instytutu Królewskiego w Londynie, Towarzystwa Inżynierów Cywilnych w Paryżu i Szwedzkiej Królewskiej AN w Sztokholmie, a także otrzymał doktorat honoris causa uniwersytetu w Uppsali.
Zgodnie z testamentem odsetki od pozostawionego przez Nobla majątku (9,2 mln ówczesnych dolarów USA) są corocznie rozdzielane w formie Nagród Nobla.
Wynalezienie dynamitu.
Alfred Nobel otrzymał dynamit po raz pierwszy z nitrogliceryny (75%) i ziemi okrzemkowej (25%).
Dynamity to materiały wybuchowe plastyczne, otrzymywane z nitrogliceryny i innych ciekłych azotanów alkoholi organicznych (nitroglikol, dinitroglikol) z dodatkiem nośników tlenu, mączki drzewnej, bawełny kolodionowej. Mają właściwości kruszące, są wrażliwe na uderzenia, tarcie, podwyższoną temperaturę i znajdują zastosowanie w górnictwie do robót strzałowych.


NOBLIŚCI POLSCY


Maria Skłodowska-Curie

(1867-1934) - żona Piotra Curie, fizyk i chemik; współtwórczyni nauki o promieniotwórczości, autorka pionierskich prac z fizyki i chemii jądrowej. Po ukończeniu pensji w Warszawie naukę kontynuowała początkowo na nielegalnym Uniw. Latającym, a następnie korzystając z pracowni Muzeum Przemysłu i Rolnictwa; 1891 wyjechała do Francji; studiowała na Sorbonie, gdzie następnie od 1904 kierowała laboratorium i od 1906 (po śmierci męża) katedrą promieniotwórczości; zorganizowała Inst. Radowy w Paryżu, przyczyniła się do powstania, otwartej 1912, Pracowni Radiologicznej Warsz. Tow. Nauk., a później (1932) - Inst. Radowego w Warszawie. Kontynuowała badania A.H. Becquerela nad promieniowaniem emitowanym przez sole uranu; w wyniku tych prac wysunęła pogląd o atom. charakterze promieniotwórczości (O promieniowaniu wysyłanym przez związki uranu i toru 1896). Podczas systematycznych badań promieniotwórczych minerałów zawierających uran i tor stwierdziła, że niektóre z nich wykazują większą aktywność promieniotwórczą, niżby to wynikało z zawartości w nich uranu i toru; wyraziła przypuszczenie, że minerały te zawierają silniejsze od dotychczas znanych pierwiastki promieniotwórcze; dalsze badania doprowadziły do odkrycia 1898, wspólnie z P. Curie, polonu i radu, za które to prace małżonkowie Curie (wraz z Becquerelem) otrzymali 1903 Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki; następnie Skłodowska - Curie wyodrębniła rad. W 1911 Skłodowska-Curie otrzymała po raz drugi Nagrodę Nobla, tym razem w dziedzinie chemii, za pracę nad chem. i fiz. właściwościami polonu i radu oraz za prace dotyczące metod wyodrębniania, oczyszczania i pomiaru aktywności pierwiastków promieniotwórczych. W 1995 prochy Skłodowskiej-Curie i jej męża spoczęły w paryskim Panteonie


Henryk Sienkiewicz

pseud. Litwos (1846-1916), prozaik i publicysta; od 1869 publicysta „Tygodnika Ilustrowanego”, „Przeglądu Tygodniowego”, „Gazety Polskiej”, 1874-78 współwydawca „Niwy”, 1882-87 red. „Słowa”; występował przeciw antypol. polityce rządu niem. (inicjator i wyd. międzynar. ankiety Prusse et Pologne 1909); w okresie rewolucji 1905-07 zbliżył się do ND; po wybuchu I wojny świat. działał w Szwajcarii jako prezes Szwajc. Kom. Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce; współzałożyciel Kasy im. Mianowskiego, 1899-1900 prezes Warsz. Kasy Przezorności dla Literatów i Dziennikarzy; odbył m.in. podróże do USA 1876-78 (Listy z podróży do Ameryki 1878) i do Zanzibaru 1890-91 (Listy z Afryki 1892); 1900 uczczony jubileuszem 25-lecia twórczości, który przypadał 1897 (w darze od narodu otrzymał pałacyk w Oblęgorku pod Kielcami). We wczesnej twórczości gł. nowelista, twórca najbardziej wyrazistych w literaturze epoki obrazów niedoli chłopa - osaczonego przez działających wspólnie dwór, plebanię i urzędników carskich (Szkice węglem 1880), zmuszonego do walki za cudzą sprawę (Bartek Zwycięzca 1882), marnującego talenty z braku warunków i możliwości edukacji (Janko Muzykant 1880), ginącego na obczyźnie w poszukiwaniu pracy (Za chlebem 1880) - oraz twórca obrazów niedoli wygnańczej i patriotycznej nostalgii (Latarnik 1882), a także ucisku zaborczej szkoły (Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela 1880); zyskał sławę jednego z największych twórców prozy pol. i świat. jako autor powieści hist. pisanych „ku pokrzepieniu serc”. W cyklu zw. Trylogią (Ogniem i mieczem, t. 1-3 1884 - film J. Hoffmana 1999, Potop, t. 1-6 1886 - film J. Hoffmana 1974, Pan Wołodyjowski, t. 1-3 1887-88 - film J. Hoffmana 1969) zawarł niezwykle barwny i sugestywny, choć wyidealizowany, obraz życia i wydarzeń dziejowych w Polsce XVII w. (w dobie wojen kozackich, najazdu szwedz., wojen z Turcją - 1648-72); w powieści Krzyżacy (t. 1-4 1900 - film A. Forda 1960) dał wspaniałą wizję zmagań rycerskiej Polski z zakonem krzyżackim aż do zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem; w powieści z czasów Nerona Quo vadis (t. 1-3 1896) ukazał duchowy tryumf chrześcijaństwa nad przemocą imperium rzymskiego. Z powieści Sienkiewicza o tematyce współcz. (Rodzina Połanieckich t. 1-3 1895 - serial telew. J. Rybkowskiego 1978, pamflet na rewolucję 1905-07 Wiry, t. 1-2 1910) popularność zdobył portret dekadenta w Bez dogmatu (t. 1-3 1891); ponadto powieści hist. Na polu chwały (1908) i Legiony (1918, nie ukończona), powieść dla młodzieży W pustyni i w puszczy (1911 - film W. Ślesickiego 1973), opowiadania, utwory sceniczne (Zagłoba swatem, wyst. 1900), korespondencja Listy cz. 1-2 1977); publicystyka, pisma krytycznolit.; Dzieła (t. 1-60, 1948-55), Wybór nowel i opowiadań (1979), Dzieła wybrane (t. 1-9 1991); 1905 została mu przyznana Nagroda Nobla za „znakomite zasługi jako pisarza epickiego”


Władysław Stanisław Reymont

Właśc. S.W. Rejment (1867-1925), pisarz i publicysta; syn organisty wiejskiego, w młodości próbował różnych zawodów (m.in. pracował na kolei, w wędrownym teatrze); pod koniec życia osiadł w Kołaczkowie pod Wrześnią. Jeden z czołowych (wraz z S. Żeromskim) przedstawicieli nurtu realist. w prozie epoki Młodej Polski, łączył w twórczości żywiołowy realizm z tendencją do naturalist. studium środowiska i elementami modernist. nastrojowości i symboliki. W jego wczesnych utworach, oprócz naturalist. opisów środowisk (powieści Komediantka 1896, Fermenty 1897), występują akcenty ostrej krytyki społ. w ukazywaniu stosunków na wsi (nowele Śmierć, Suka, W Porębie w tomie Spotkanie 1897, szkic powieściowy Sprawiedliwie 1899) oraz „praw dżungli”, rządzących życiem kapitalist. miasta (powieść o Łodzi Ziemia obiecana 1899, ekranizacja w reżyserii A. Wajdy 1975). W swym gł. dziele - powieści Chłopi (t. 1-4 1904-09, serial telew. i ekranizacja w reżyserii J. Rybkowskiego 1973), za którą 1924 otrzymał Nagrodę Nobla - zawarł epicki obraz życia zbiorowości chłopskiej (akcja w Lipcach pod Skierniewicami; ob. Lipce Reymontowskie), określonego zarówno przez rytm przyrody (szczegółowy i plast. opis zajęć, zwyczajów i obrzędów), jak i procesy społ. (rozwarstwienie wsi, konflikty z dworem), przyspieszające rozkład tradycyjnego patriarchalizmu, oraz przez konflikt instynktów i namiętności z surową regułą moralną (modernist. „demonizm płci” w ujęciu romansu Antka i Jagusi). Ponadto autor patriotycznej trylogii powieściowej Rok 1794 (1913-18) oraz licznych nowel, m.in. o tematyce wojennej (Za frontem 1919, wyd. 2 pt. Pęknięty dzwon 1925), powieści (Wampir 1911), reportaży lit


Czesław Miłosz

(1911-2004) - poeta, prozaik, eseista, tłumacz; przed 1939 w wil. grupie Żagary; podczas okupacji niem. uczestnik podziemnego życia kult. w Warszawie; 1945-50 w pol. służbie dyplomatycznej; 1951 pozostał na emigracji we Francji, od 1960 w USA, 1961-78 prof. Uniw. Kalifornijskiego w Berkeley; od 1992 czł. PAU. W poezji ewoluował od apokaliptycznej (zbiór Poemat o czasie zastygłym 1933) i symbolistyczno-estet. wizji świata (Trzy zimy 1936), przez ironiczno-tragiczny obraz losów ludzkich w czasach wojny (Ocalenie 1945) ku problematyce historiozoficznej i kulturowej, w której dominującym tematem jest konfrontacja uniwersalnych wartości moralnych i estet. z doświadczeniami hist. człowieka XX w.; w twórczości poet., programowo zintelektualizowanej, łączącej liryzm z klasycyzującą dyscypliną, patos z ironicznym dystansem, Miłosz odwołuje się do różnych tradycji (T.S. Eliot), także rodzimej tradycji romant.; poematy Traktat moralny (1948), Traktat poetycki (1957), zbiory wierszy Miasto bez imienia (1969), Gdzie wschodzi słońce i kędy zapada (1974), Dalsze okolice (1991); w esejach podejmuje rozważania nad istotą poezji, polemizuje z utartymi sposobami widzenia nar. tradycji, poszukuje źródeł kryzysu duchowego współcz. człowieka, objawiającego się m.in. erozją wyobraźni rel.; m.in. Zniewolony umysł (1953), Rodzinna Europa (1959), Człowiek wśród skorpionów (1962 - o S. Brzozowskim), Ziemia Ulro (1977), Ogród nauk (1979), Zaczynając od moich ulic (1985); powieści: polit. Zdobycie władzy (wyd. w przekładzie fr. Lozanna 1953, wyd. oryginału Paryż 1955), wspomnieniowa Dolina Issy (1955, ekranizacja T. Konwickiego 1982); dziennik Rok myśliwego (1990); przekłady poezji (tom Mowa wiązana 1986), zwł. anglosaskiej (od W. Szekspira i J. Miltona po Eliota i R. Jeffersa), także poezji pol. na język ang., tekstów bibl. (m.in. Księga Psalmów 1979); Wiersze (t. 1-2, 1984), Wiersze (1993); Historia literatury polskiej do roku 1939 (1969, wyd. pol. 1993); prowadził korespondencję z Th. Mertonem (Listy 1991). W 1980 otrzymał Nagrodę Nobla. W 1994 odznaczony Orderem Orła Białego; w 1998 otrzymał Nagrodę Nike za tom miniatur Piesek przydrożny (1997), łączący elementy prozy, eseju i poezji.


Lech Wałęsa

(ur. 1943) działacz związkowy, polityk, z zawodu elektryk; 1967-76, 1980-81 i od 1983 pracownik Stoczni Gdań. (zwalniany z pracy za działalność związkową), XII 1970 czł. Kom. Strajkowego; od 1978 w komitecie założycielskim Wolnych Związków Zaw. Wybrzeża; VIII 1980 współorganizator strajku w Stoczni Gdań., przewodn. Międzyzakładowego Kom. Strajkowego, podpisał porozumienie z komisją rządową; współzałożyciel (IX 1980) NSZZ „Solidarność” (1980-81 przewodn. Krajowej Komisji Porozumiewawczej, następnie Komisji Krajowej); XII 1981-XI 1982 internowany, po zwolnieniu kontynuował działalność polit. i związkową, 1987-90 przewodn. Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”; 1988 współorganizator strajku w Stoczni Gdań.; współzałożyciel (XII 1988) Kom. Obywatelskiego przy przewodn. NSZZ „Solidarność”; 1990 przewodn. Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”; współtwórca: 1989 porozumień Okrągłego Stołu (przewodn. reprezentacji ruchu społ. Solidarność), zwycięstwa Kom. Obywatelskiego w wyborach parlamentarnych i utworzenia pierwszego niekomunist. rządu w powojennej Polsce; współinicjator zasadniczej przebudowy ustroju polit. i gospodarki Polski (utworzenie niepodległego, demokr. państwa z gospodarką rynkową); XII 1990-XII 1995 prezydent RP i zwierzchnik Sił Zbrojnych RP; wspierał politykę zasadniczych przekształceń ekon., społ. i polit., opowiadał się za systemem prezydenckim, nie zdołał utworzyć własnego obozu polit.; 1995 zał. Inst. im. L. Wałęsy; w 1997 wsparł kampanię wyborczą AWS do sejmu; 1997 utworzył partię p.n. Chrześcijańska Demokracja III RP, przyciagając część posłów AWS; od 1998 przewodn. tej partii.1983 otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla; autobiografie Droga nadziei (1987), Drogi do wolności (1991), Wszystko co robię, robię dla Polski (1995).


Szymborska Wisława

Poetka ur. 1923; 1952-66 współred. „Życia Literackiego”, gdzie 1968-81 prowadziła stały felieton Lektury nadobowiązkowe (wyd. książkowe cz. 1-2 1973-81); początkowo uprawiała poezję podporządkowaną celom dydaktyczno-propagandowym (zbiory Dlatego żyjemy 1952, Pytania zadawane sobie 1954), następnie zwróciła się ku liryce o charakterze intelektualnym i moralistycznym, skupionej gł. na analizie sytuacji egzystencjalnej człowieka; kruchości i przypadkowości życia ludzkiego Szymborska przeciwstawia trwałą wartość osiągnięć człowieka jako twórcy kultury; podejmuje też obronę indywidualnej wyobraźni i wrażliwości przed dominującym w XX w. odpersonalizowanym myśleniem i odczuwaniem; poczynając od tomu Wołanie do Yeti (1957) dysponuje własną formą wypowiedzi poet., doskonaloną w kolejnych zbiorach (Sól 1962, Sto pociech 1967, Wszelki wypadek 1972, Wielka liczba 1976, Ludzie na moście 1986, Koniec i początek 1993), odznaczającą się lapidarnością i wyrafinowaną prostotą, dyskrecją emocjonalną, a zwł. mistrzowskim operowaniem konceptem poet., często bliskim paradoksu, i ironią; Poezje (1989); od 1996 czł. PAU; 1996 otrzymała Nagrodę Nobla.